Hoe gaat open data Servië helpen?
19/07/2015
Open data bouwt bruggen waar vertrouwen of infrastructuur ontbreken. Je moet dan wel kijken naar veel meer aspecten dan alleen techniek. Het gaat om de wil iets te bereiken.
Op zoek naar relevante startpunten voor Open Data in Servië
Voor deze missie van de Wereldbank is Ton Zijlstra de senior consultant en teamleider voor het inventariseren van kansen voor Open Data in Servië. Dit Europese land kampt met problemen rond de kwaliteit van openbaar bestuur: het uiteenvallen van Joegoslavië, oorlog, internationaal isolement, en tegelijkertijd corruptie onder autoritair leiderschap, heeft sinds 1989 diepe sporen achtergelaten. Nu is het land doende weer op de been te komen, en tegelijkertijd naar EU niveau te convergeren. Open data kan daarbij bruggen bouwen waar infrastructuur of vertrouwen ontbreekt. Om te komen tot een behoeftengerichte aanpak, en om een te technisch geöriënteerde aanpak te vermijden, resulteert het assessment niet alleen in een rapport, maar juist ook in een lijst van korte termijn acties, en community building.
Acht dimensies beoordelen tijdens veldwerk, maar ook nieuwe relaties bouwen
De Open Data Readiness Methodology (ODRA) is een open source methode, gepubliceerd door de Wereldbank. Tijdens een veldwerkperiode van een week in juni 2015, hebben we uitgebreid gesproken met zeer diverse overheidsinstanties en datahouders, maar ook maatschappelijke organisaties en bedrijven werden bezocht. Daarbij keken we naar een achttal dimensies, zoals leiderschap, wettelijk kader, vraag, aanbod, infrastructuur, kennisniveau en financiering. Al die interviews zijn echter niet alleen bedoeld om informatie op te halen, maar ook om nieuwe verbindingen te leggen tussen betrokkenen. Zo organiseerden we ook een ronde-tafel voor alle geïnteresseerden om de eerste uitkomsten te presenteren en met elkaar te bespreken. Op die manier brachten we alle change-agents bij elkaar, en werd er vertrouwen gewekt om samen open data vooruit te brengen. Een eerste succes werd meteen al geboekt: een agentschap was in staat nog tijdens ons bezoek data te publiceren waar een bedrijf ons in een gesprek om had gevraagd. De data werd ook meteen actief hergebruikt door nog weer een andere partij. Een half jaar later keerden we terug naar Belgrado om de resultaten en de eerste voorbeelden van hergebruik samen met de Minister te presenteren.
Eilanden verbinden, vertrouwen opbouwen
De Servische overheid kent enkele eilanden waar de benodigde expertise aanwezig is, en plekken met prima infrastructuur. Tegelijkertijd vallen daar tussenin grote gaten, en zijn de middelen vaak zeer beperkt. Met de uitkomsten van het assessment in de hand, geldt het die gaten te overbruggen en de eilanden te verbinden. Dat vergt ook groeiend vertrouwen tussen overheden en maatschappelijke organisaties. Dat bereik je alleen door mensen met elkaar in contact te brengen, en te laten zien dat in alle instituten mensen werken met de wil en de kracht om verandering te bereiken. Die energie en dat vertrouwen versterken is de uitdaging bij de uitvoering van ons actieplan.
Referenties
Ons rapport (pdf) zoals uitgegeven door de UNDP
Posting van de UNDP over het congres waar we onze resultaten aanboden in december 2015.
Posting van de Servische Minister van Onderwijs over het open data werk in de afgelopen tijd.
Uitgevoerd door:

