Anticiperen op de nieuwe EU datastrategie

13/05/2022

De Nederlandse INSPIRE datahouders, verenigd in het Tactisch Beraad EU Informatie (rapporterend aan het GI-Beraad) willen anticiperen op de kansen die nieuwe Europese datawetgeving biedt. Wat komt er op hen af? Welke beleidsimpact wordt mogelijk, en hoe zorg je dat je die impact ook realiseert? Wat betekent dat voor de eigen informatiehuishouding? Geonovum voert het secretariaat voor dat Tactisch Beraad in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. The Green Land voert die werkzaamheden sinds begin 2021 uit in opdracht van Geonovum.

EU ontwikkelingen volgen en vertalen naar Nederland, en vice versa

We volgen uit onszelf altijd al de ontwikkeling van Europese wetgeving rond data, en binnen deze opdracht doet Ton dat in detail. De totstandkoming en introductie van vijf nieuwe Europese Verordeningen, en de Open Data Directive houden we nauwlettend in de gaten. We kijken hoe deze zich vertalen in de vorming van een Europese eenheidsmarkt voor het gebruik en uitwisselen van data, de Europese dataspace(s), en zoeken de samenhang met nationale initiatieven zoals de interbestuurlijke datastrategie, en de digitale strategie van de overheid. We duiden de ontwikkelingen en brengen deze actief in bij het Tactisch Beraad. Waarna we met de leden daarvan tot concrete dataprojecten komen die maatschappelijke waarde opleveren. Dit is niet alleen eenrichtingsverkeer vanuit Europese initiatieven naar Nederland, maar ook het voeden van Europese discussies met gebruiksvoorbeelden en vraagstukken uit Nederland, o.a. door via Geonovum ook samen te werken met het JRC, de onderzoekspoot van de EC, op het gebied van dataspaces, datagovernance en ethiek, en digitale tweelingen.

Europese datawetgeving is de komende jaren leidend

De Europese digitale strategie en datastrategie vormen de Europese geopolitieke positionering t.a.v. alles wat digitaal is. Europa wil de maatschappelijke baten van data en digitalisering maximaliseren en gelijktijdig Europese burgerrechten en waarden versterken. Er wordt bovendien een directe koppeling gelegd met beleidsdoelen, zoals die in de Green Deal. De bijbehorende wetten betekenen een grote verandering voor Europa. De afgelopen vijftien jaren waren de PSI directive en de INSPIRE directive de voornaamste instrumenten die het gebruik van overheidsdata stimuleerden. We werkten vanaf het begin mee aan het voorbereiden en evalueren van die wetten, en aan de implementatie daarvan in de praktijk. Het nieuwe pakket maatregelen gaat vele malen verder en dieper, en zal de komende tien jaren bepalend zijn voor iedereen die met data te maken heeft. Ook nu weer dragen we bij aan de totstandkoming en aan de vertaling naar de praktijk.

Uitgevoerd door:

Ton Zijlstra