Hoe wordt je een constructieve activist?
Met deze vraag stapten we – niet zo green van The Green Land – het vliegtuig in naar Portugal. In een klein stadje onder Lissabon volgden wij een training met Etienne en Bev Wenger-Trayner – dé experts op het gebied van Systems Convening: een theorie die helpt om mensen uit verschillende werelden samen te brengen rond complexe vraagstukken.
Een belangrijk thema bij ons bij The Green Land, waar wij ons elke dag inzetten voor het verantwoord gebruik van AI en data. Om daarin echt impact te hebben, moeten we veel samenwerken met mensen uit allerlei hoeken: van ethici tot data scientists, van beleidsmakers tot burgers. Maar die spreken lang niet altijd dezelfde taal.
Landschapstekenen (niet van Bob Ross)
Het belangrijkste startpunt van Systems Convening is het gezamenlijk tekenen van een landschap. Dit kan apart, samen met een team, of zelfs met externen. Een visueel landschap helpt om de context van een probleem beter te begrijpen: Wat willen we bereiken? Wie werken al samen? Welke verbindingen ontbreken nog? Welke machtsverhoudingen spelen een rol? Elk landschap kent zijn eigen bergen, rivieren, weilanden, grenzen, kruispunten en bossen. Door samen het landschap in kaart te brengen – ook wel landscaping genoemd – krijg je beter inzicht op waar je staat en hoe je verder kunt.


Om een vraagstuk in het landschap te beantwoorden of aan te gaan, spelen vier vormen van convening-werk een belangrijke rol:
Vier soorten convening-werk
Power work: Welke vormen van macht heb je tot je beschikking (kennis, netwerk, positie)? En hoe of wie zet je die in om mensen samen te brengen? Je handelingsvermogen en legitimiteit zijn hierin cruciaal.
Boundary work: Hoe overbrug je barrières tussen groepen die elkaar niet vanzelf tegenkomen? Denk aan: samen een project doen, iemand meenemen op werkbezoek, of een gids maken voor doorverwijzingen tussen werelden.
Narrative work: Verhalen zijn krachtig. Gebruik ze om begrip tussen verschillende werelden en identiteiten te creëren.
Identity work: Identiteit doet ertoe. Niet iedereen kan (of wil) samenwerken met elke partij. Het helpt om bewust te zijn van welke identiteiten in het spel zijn, en wat dat betekent voor samenwerking.
Een dol-fijne ervaring
Tussen de intensieve en leerzame trainingssessies door werd er minstens zoveel gelachen, gegeten en gezwommen. Zoals Bev het zei: “Het is altijd cozy-wozy met The Green Land.” En dat bleek maar weer. Ook Amani, de herdershond des huizes, was helemaal in haar element. Ze genoot van de vele knuffels, maar was vooral tevreden met de 10 koppige kudde die ze onder haar hoede had. Als een echte herder lette ze erop dat niemand de groep verliet – Fenna kon zelfs niet onopgemerkt naar het toilet! Verder zorgde Elena elke lunch voor een feestmaal, en wist ze ons steevast stil te krijgen met haar desserts. Paul en Pauline deden elke dag een dappere poging om haar te overtreffen met verse pastei de nata, maar die waren op één keer na – tot onze grote teleurstelling – ineens niet meer te krijgen bij de bakker (Of was Paul’s Portugees niet goed genoeg?). En ja, veel van ons doken dagelijks het water in: in het zwembad, de zee, of soms gewoon allebei. Als kers op de pastel de nata sloten we de week af met een boottocht waarop we dolfijnen van dichtbij konden bewonderen. Althans… bijna iedereen. Voor Emily bewoog de zee nét iets te enthousiast die dag, dus zij koos tactisch voor een plekje onder een handdoek.


Praktijktip – iedereen ‘aan één tafel’ krijgen is niet altijd de beste oplossing
Tijdens de training brachten we theorie vaak gelijk in de praktijk. Een oefening rondom boundary en narrative work vonden we bijzonder waardevol, en willen we graag met jullie delen. De oefening diende om de waarde van ‘verhalen’ te voelen en ging als volgt:
We werden opgesplitst in nieuwkomers en ervaren TGL’ers (de ‘boundary’), en doorliepen vier stappen:
- Eerst nieuwkomers en ervaren TGL’s apart – in een veilige setting je verhalen delen (Hoe was het om als nieuwkomer bij TGL te komen? Of andersom om nieuwkomers bij TGL te ontvangen?)
- Daarna samen – verhalen uitwisselen van en luisteren
- Vervolgens weer apart – terug naar je groep om te reflecteren
- Tot slot iedereen bij elkaar – gezamenlijke inzichten delen en verbinden
Deze simpele opzet maakte ruimte voor eerlijkheid, herkenning én verdieping. Soms bereik je méér door mensen juist nIet meteen bij elkaar te zetten.
Wil je deze oefening zelf toepassen? Of ben je benieuwd naar hoe je Systems Convening in je eigen werk kunt inzetten? Neem een kijkje op de website van Bev en Etienne, of neem gerust contact met ons op – we denken graag mee!






Geschreven door:

Mathilde Wuite
Met een achtergrond in Data Science combineert Mathilde haar passie voor technologie met feminisme, om aan inclusievere toepassingen van AI en data te werken.






